فواید آجیل و تشخیص خوب یا بد بودن

فواید آجیل و تشخیص خوب یا بد بودن

پس از عبور از دوران های باستانی سخت انسان های متمدن متوجه شدند در مقاطعی از سال وقت برای پرداختن به کارهایی غیر ضروری دارند.

کشاورزان، دامداران و حتی صنعتگران در فصولی مجبور به توقف کارهای خود هستند و برای اولین بار فرصت برای تفریح دارند.

در جوامع مختلف فصل فراغت و سبک شدن کارهای روزمره متفاوت بوده اما در ایران معمولا در انتهای پاییز شروع می‌شد و تا اوائل بهار به درازا می انجامید. اولین تفریحات بشر میتوانسته پیرامون خوراک باشد.

تاریچه پیدایش آجیل

 

انسان ها در فصول مختلف خوراکی های خاصی را برای مواقعی که فرصت تفریح داشتند کنار می گذاشتند تا با مراسمات دیگر از فرصت فراغت خود لذت بیشتری ببرند.

از این میان میوه های تازه امکان نگهداری طولانی مدت نداشتند به خوراکی هایی دیگری که طولانی مدت مشکلی برایشان پیش نمی آمد متوسل می‌شدند.

در این مقاله سعی بر آن شده تا با این خوراکی لذیذ باستانی بیشتر آَشنا بشویم.

تعریف آجیل:

در میان میوه ها آنهایی که غلاف محکمی دارند و بطور طبیعی بسته بندی شده اند ماندگارتر هستند.

میوه‌هایی مانند: گردو، فندق، پسته، بادام، آفتابگردان و…

مبتکرانه تر آنجا بود که تصمیم گرفتند با استفاده از حرارت و نمک ماندگاری آنها را بیشتر کنند که البته در خوشمزه تر شدن آنها هم نقش داشت.

برخی میوه های آبدار با از دست دادن رطوبت اضافه قابلیت نگهداری در طولانی مدت را دارند، مانند توت، قیصی، انجیر مجموعه ای از میوه های خشک و میوه های غلافدار را آجیل می گویند.

این میوه ها کمتر کشت می شدند و معمولا بصورت خودرو رشد می‌کردند.

در گذشته معمولا محصولاتی کشت می‌شد که ارزش غذایی بالایی داشته باشند و با کمترین هزینه پر حجم ترین غذا را بدست بیاورند تا مشکلی از نظر خوراک روبرو نشوند.

 

در میان میوه ها آنهایی که غلاف محکمی دارند و بطور طبیعی بسته بندی شده اند

بعد از آنکه انسان ها صاحب برنامه ریزی برای زندگی خود شدند و از سد جنگ ها و قحطی ها عبور کردند متوجه شدند بعضی از خوراکی ها برای سیر شدن مناسب نیستند اما میتوان در اوقات فراغت با آنها شادی را به جوامع کوچک خود بیاورند و اولین جشنواره ها را برپا کنند.

سرانه مصرف آجیل در ایران و جهان

سرانه مصرف آجیل در ایران و جهان:

در جهان : از دیدگاه کلی، ایالات متحده آمریکا بزرگ ترین تولیدکننده انواع آجیل در دنیاست و تولیدات آجیل این کشور در طول ۱۰سال گذشته رشدی ۶۸درصدی را تجربه کرده  است. چین با رشد ۵۰درصدی و ترکیه با ۳۱درصد رشد در پله های بعدی ترقی عرضه انواع آجیل قرار دارند.

 

بازار جهانی آجیل ۳۰میلیارد دلار ارزش دارد که اگر کشمش و انجیر و خرمای خشک را هم به آن اضافه کنیم حدود ۷میلیارد دلار دیگر به این آمار افزوده می شود.

در اینجا نگاهی داریم به برخی از معروف ترین آجیل ها و تولیدکنندگان عمده آنها در دنیا :

بومی ایران است و نام این آجیل از زبان فارسی به لاتین و سپس زبان های اروپایی از جمله انگلیسی منتقل شده، براساس آمار سازمان خوار و  بار جهانی (فائو)، تولیدکننده عمده این محصول ایران است (آمار سال ۲۰۱۳میلادی) که با پرورش ۴۷۸ هزار تن مقام نخست را در دنیا به خود اختصاص می دهد.

ایالات متحده آمریکا (۱۹۷هزار تن)، ترکیه (۸۸هزار تن)، و چین (۷۴هزار تن) به ترتیب رقبای ایران در پسته کاری به حساب می آیند. امسال (۲۰۱۶) تولید آمریکا بر ایران پیشی گرفت.

تولید جهانی این آجیل حدود ۳میلیون تن است و آمریکا با برداشت ۸/۱میلیون تن (تقریبا دوسوم کل تولید بادام جهان) تولیدکننده عمده این محصول است. ایالت کالیفرنیا مرکز اصلی کشت و کار بادام این کشور به حساب می آید، به عنوان مثال در سال ۲۰۰۸ کل بادام آمریکا از باغ های ایالت کالیفرنیا برداشت شد.

تولید جهانی بادام طی ۱۰ سال گذشته (از سال ۲۰۰۵ تاکنون) تقریبا دو برابر شده است و یکی از بالاترین آمارهای رشد تولید آجیل ها مربوط به این محصول است. استرالیا (۱۶۰هزار تن)، اسپانیا (۱۵۰هزار تن) و مراکش (۱۰۰هزار تن) کشورهای مهم دیگر در کشت و کار بادام در جهان هستند. استرالیا بزرگ ترین تولیدکننده در نیم کره جنوبی است و تقریبا ۹درصد سهم بازار جهانی بادام را در دست دارد.

این آجیل به صورت تجاری در کشورهای مختلفی از جمله ترکیه، آذربایجان، ایتالیا و یونان کشت و کار می شود. تولیدکننده عمده این محصول ترکیه است که به صورت میانگین سالانه ۶۶۰هزار تن فندق به بازار عرضه می کند. ایتالیا (۸۵هزار تن)، آمریکا (۳۰هزار تن) و آذربایجان (۲۹هزار تن) در پله های بعدی تولید این آجیل قرار گرفته اند.

تولید جهانی فندق بین سال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ حدود ۳۷درصد افزایش نشان می دهد. شرکت ایتالیایی فررو، تولیدکننده شکلات معروف نوتلا ۲۵درصد تولید جهانی فندق دنیا را برای تولیدات خود مصرف می کند.

تولید جهانی گردو در حدود ۳/۵ میلیون تن است  نیمی از این مقدار به کشاورزان گردوکار چینی می رسد،

برای مقام دوم و سوم ایران و آمریکا با هم رقابت می کنند  عملکرد جهانی گردو به صورت متوسط ۳/۵ میلیون تن در هر هکتار است.

کشورهای اروپای شرقی بالاترین عملکرد را در دنیا دارند؛ اسلوونی و رومانی هریک با تولید ۲۲ تن گردو در هر هکتار بیشترین عملکرد در واحد سطح را در دنیا دارند.

به دلیل حساسیت درخت این آجیل به سرما، تولید این محصول به کشورهای واقع در مناطق گرمسیری جهان محدود است،

عملکرد این آجیل در ارقام قدیمی حدود ۲۵درصد و در ارقام اصلاح شده یک تن در هر هکتار است.

تولید جهانی این محصول ۴/۴میلیون تن است.

کشور ویتنام با عملکرد ۱/۱میلیون تن (تقریبا ۲۵درصد کل تولید جهان) تولیدکننده شماره یک این آجیل به حساب می آید ، نیجریه (۹۵۰هزار تن)، هندوستان (۷۵۳هزار تن) و ساحل عاج (۴۵۰هزار تن) از دیگر پرورش دهندگان اصلی بادام هندی در جهان محسوب می شوند.

نکته ی جالب :

حدود ۲۸درصد آجیل دنیا در آمریکای شمالی، ۲۵درصد در اتحادیه اروپا، ۲۴درصد در آسیا و ۱۸درصد در خاورمیانه، ۲درصد در آفریقا و ۲درصد در اقیانوسیه مصرف می شود. در کشورهای پیشرفته با درآمد بالا (اتحادیه اروپا و آمریکای شمالی)،
بادام آجیل شماره یک مصرفی عموم مردم است (۴۲درصد مصرف) و در پله های بعدی بادام هندی، گردو و فندق قرار می گیرند. اما در جوامع در حال توسعه با درآمد کلی متوسط گردو و پسته آجیل های انتخابی بخش عمده مصرف کنندگان است.

در سال ۲۰۱۴ مصرف آجیل در دنیا یک درصد نسبت به سال ۲۰۱۳ و ۲۲ درصد نسبت به سال ۲۰۰۴ میلادی رشد نشان می دهد. کشمش و مویز با رشد ۳۲ درصدی بالاترین آمار افزایش مصرف خشکبار دنیا را به خود اختصاص می دهند.

 

تولید انواع محصولات خشکباری ما در سال ۹۵ بیش از یک میلیون و ۱۸۰ هزار تن بوده است

در ایران : تولید انواع محصولات خشکباری ما در سال ۹۵ بیش از یک میلیون و ۱۸۰ هزار تن بوده است.

شاید براتون جالب باشه :

سالانه حدود ۴۰۰ هزار تن انواع خشکبار صادر و حدود ۸۰۰ هزار تن آن در کشور مصرف می‌شود که میزان سرانه مصرف خشکبار در ایران به ۱۰ کیلوگرم می‌رسد که حدود چهار برابر بیش از متوسط سرانه مصرف خشکبار در جهان است.
اما اگر خرما را نیز با سرانه مصرف ۱۲ کیلوگرمی‌اش در گروه این محصولات به حساب بیاوریم، میزان مصرف سرانه محصولات خشکباری در ایران به ۲۲ کیلوگرم می‌رسد.

سالانه ۲۶۰ هزار تن پسته، ۱۶۰ هزار تن بادام، ۲۳۰ هزار تن گردو، ۲۳۰ هزار تن کشمش، ۲۵ هزار تن فندق، ۲۲ هزار تن توت، ۴۴ هزار تن انجیر و ۱۸ هزار تن بادام زمینی به عنوان مهم‌ترین اقلام خشکباری در ایران تولید می شود.

رییس انجمن پسته ایران اعلام کرده سرانه مصرف پسته در ایران ۳۰۰ گرم و سرانه مصرف پسته در امریکا ۳۶۰ گرم است.
وی بیشترین سرانه مصرف پسته را در اسرائیل به میزان ۶۰۰ گرم و کمترین را در کشور چین به میزان یک گرم عنوان کرد.

میانگین مصرف پسته در کشورهای مختلف جهان بین یک گرم تا ۱۴۰ گرم در سال است.

فاکتور مهم در محدود کردن مصرف آجیل میزان چربی اشباع یا مضر آنهاست.

 FDA در سال ۲۰۰۳ تحقیقی در این زمینه انجام داد که در آن مشخص شد حد مجاز مصرف چربی اشباع برای سلامتی ۴ گرم چربی اشباع در ۵۰گرم آجیل است.

مغزها و دانه ها

چربی مضر در ۵۰ گرم

بادام خام

۲

بادام هندی خام

۳٫۹

بادام زمینی خام

۳٫۵

تخم کتان خام

۱٫۸

تخم کدوی خام

۴٫۳

کنجد خام

۳٫۵

آفتابگردان خام

۲٫۲

 

 

چربی اشباع شده تخم کدو در حدود ۷ تا ۸ درصد بیشتر از مقدار حداکثر FDA  است.

ما معتقدیم که وجود مواد مغذی مانند منگنز، منیزیم و فسفر، پروتئین، آهن و روی این دانه ها را باز هم به همان اندازه مناسب برای مصرف نگه می دارد، با این شرط که مصرف کلی چربی اشباع و مضر روزانه را در سطح سالم حفظ کنید. اگر بین ۱۸۰۰-۲۰۰۰ کالری در روز می خورید، تقریبا ۱۴ تا ۱۵ گرم چربی اشباع مقدار معقولی می باشد.

 

مقدار پیشنهاد شده مناسب مصرف مغزها حدودا ۳۰ تا ۴۰ گرم یا یک مشت کوچک برای هر سنی است.

مشت کوچکی از مخلوط این مغزها و یا دو عدد از هر یک از ۱۰ گونه (به جز شاه بلوط که خام خورده نمی شود).

نکته مهم این که تمامی تجزیه و تحلیل مواد مغذی ما در توصیه های بالا بر پایه آجیل و دانه های خام است. بسیاری از مردم ترجیح می دهند که این مواد را به شکل بو داده مصرف کنند که این کار می تواند در درجه حرارت پایین (حدود ۷۶ درجه سانتیگراد)  و بدون اضافه کردن روغن انجام شود. همچنین از افزودن نمک نیز اجتناب کنید.

 

طریقه شناسایی آجیل خوب و بد

طریقه شناسایی آجیل خوب و بد:

به عنوان اولین نشانه میتوان به مرغوبیت میوه ها توجه نمود، امروزه ارزشگذاری میوه بر اساس درشت بودن، چرب بودن، و یک اندازه (یکدستی) محصول انجام می‌شود.

بعضی از آفت ها مشکل سازند، اگر آجیل تازه تهیه کنیم میتوانیم مطمئن باشیم از شر بیشتر آفات و کپک ها در امانیم.

بهتر است قبل از خرید چند دانه آجیل مثل گردو یا پسته را باز کنیم ببوییم، از ظاهر آنها هم میتوان متوجه شد  آجیل تازه هنوز پوست های نازک و کوچک به آن چسبیده و پوشال کمتری در ته ظرف آن جمع می گردد و یا از مراکز معتبری که امتحان خود را پس داده‌اند خرید کنید.

اما ما برای تندرستی باید بدانیم در طبیعت میوه ها بزرگ و کوچک دارند و حتی قسمتی از آنها را آفت می‌زند ( این نشانه ها همکنون در بیشتر دنیا بعنوان نشانه سلامت محصول در نظر گرفته می شود)

 

تأثیر آجیل در سلامتی:

بدن انسان برای مقابله با بیماری ها احتیاج به مواد مغذی دارد روغن گیاهی طبیعی و پروتئین های ساده گیاهان به وفور در خشکبار آجیل یافت می‌شود.

با توجه به زمان مصرف آجیل و همزمانی آن با شروع فصل بیمارها مطمئناً می‌توان گفت بدن هایی که غنی به این مواد هستند کمتر دچار بیماری می‌شوند.

آجیل مقرون بصرفه :

مرقون بصرف ترین نوع آجیل آنهایی هستند که از میوه های ریز در آنها استفاده شده خشکبار ریز در ایران طرفدار کمتری دارد اما ارزش غذایی بالاتری دارد و میتوان مطمئن بود در ژنتیک آنها کمتر دستکاری شده از میان خشکبار برخی ارزانتر هستند.
اگر ما ملاک را ارزش غذایی بگذاریم قطعا خشکباری مانند نخودچی نباید به این قیمت باشد ما میتوانیم با استفاده از میوه های ریز تر و استفاده از خشکباری که طرفدار کمتری دارد یک پکیج آجیل مقرون بصرفه اما سالم و مغذی بدست بیاوریم.

نویسنده : سید محمد صادق موسوی

در صورت وجود هرگونه پرسش می‌توانید با متخصصان شهر مارکت تماس حاصل نمایید.